Oliwa z oliwek. Podstawa europejskiej kuchni i nie tylko.

Oliwa z oliwek to jeden z najbardziej znanych i powszechnie stosowanych tłuszczów roślinnych stosowany od wieków. Do Polski przybyła wraz z chrześcijaństwem, początkowo służąc do celów liturgicznych. Z nadejściem panowania Królowej Bony oliwa z oliwek na dobre zagościła na polskich stołach.

Co jest takiego szczególnego w tej oliwie, którą Homer nazwał „płynnym złotem”, że do dziś nie traci na popularności?

Dowiedz się więcej

Drzewo oliwne darem bogów.

Drzewa oliwne to rośliny rosnące głównie w krajach basenu Morza Śródziemnego m.in. we Włoszech, Hiszpanii, Turcji, Grecji i Francji, jednak zanim tu trafiły, były znane wcześniej w Azji Mniejszej (Syrii, Palestynie). Powszechnie uważa się, że oliwa z oliwek towarzyszyła ludzkości od zawsze; wszak już w Starym Testamencie pojawiły się o niej wzmianki. Również grecka mitologia pełna jest odniesień do drzewa oliwnego jako daru bogini Ateny dla mieszkańców nieurodzajnego Peloponezu, ratującego ich przed głodem i niedostatkiem.
Dziś już wiadomo na podstawie badań paleobotanicznych, że choć pierwsze dziko rosnące drzewa oliwne pojawiały się już 50 tys. lat temu (niektóre źródła podają nawet 60 tys.), pierwsze próby świadomej uprawy oliwek oraz wyciskania z nich drogocennego roślinnego tłuszczu miały miejsce 5 tys. lat temu.

Kup oliwę najwyższej jakości

Starożytny lek na wszystko

Początkowo oliwę stosowano jako panaceum na wszelkie mniej lub bardziej poważne dolegliwości. W początkowym okresie rozwoju medycyny próbowano leczyć nią nawet cholerę. Powszechnie stosowano ją jako bazę wszelkich maści i kosmetyków.
Współczesna nauka uzasadnia intuicyjną wiedzę starożytnych. Jako tłuszcz roślinny jednonienasycony oliwa z oliwek zmniejsza ryzyko chorób układu krążenia i mózgu, chroni przed nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 2, otyłością, a także spowalnia procesy starzenia, zmniejsza stany zapalne oraz utrzymuje poziom cholesterolu na właściwym poziomie.
To wszystko jest możliwe między innymi dzięki zawartemu w oliwie z oliwek bogactwie fenoli (ponad 30 rodzajów!), czyli przeciwutleniaczy chroniących przed wpływem wolnych rodników, będących głównymi sprawcami uszkodzeń komórkowych prowadzących do wielu chorób oraz przedwczesnego starzenia się organizmu. Najwięcej polifenoli zwiera oliwa młoda np. Marina Palusci Novus. Ponadto w oliwie z oliwek występują witaminy A, E, D i K oraz kwasy omega-3 i omega-6.
Oliwa zachowuje pełnię swoich prozdrowotnych właściwości, gdy jest wytłaczana na zimno z zachowaniem naturalnego procesu dekantacji. Wówczas mówimy o oliwie typu vergine lub extra vergine. Na rynku są dostępne inne, często tańsze produkty, np. olej z wytłoczyn (sansa, pomace), czyli oliwa z resztek oliwek i pestek, będących pozostałością po wytłoczeniu oliwy właściwej. Resztki rozdrabnia się mechanicznie i rafinuje, a następnie uszlachetnia, dolewając do powstałej cieczy oliwę vergine lub extra vergine. Trzeba jednak mieć na uwadze, że takie produkty nie mają już tak dobroczynnego składu ani walorów smakowo-zapachowych.

Kup oliwę najwyższej jakości

Smak oliwy z oliwek zależy od szeregu czynników; przede wszystkim jednak od szczepu oliwek, z których jest wytłoczona oraz momentu ich zbioru. Oliwki dojrzałe dają bardziej delikatną w smaku oliwę. Z kolei oliwy wytłaczane z oliwek zielonych, niedojrzałych są zasobniejsze w polifenole, przez co są bardziej cierpkie w smaku. Inaczej smakują monokultywary, czyli oliwy produkowane z jednej tylko odmiany oliwek, a inaczej blendy (zwane inaczej kupażami), będące mieszankami oliw różnego pochodzenia. Każda oliwa ma swoje predyspozycje, jednak zastosowanie takiej czy innej oliwy do danej potrawy to tak naprawdę kwestia gustu i indywidualnych preferencji.

Miej oliwę w swojej kosmetyczce.
Dzięki dużej zawartości witamin A i E oliwa już od wieków ma swoje miejsce wśród sprawdzonych i skutecznych kosmetyków. Do dziś często dodaje się ją do balsamów do ciała, pomadek do ust, kremów do rąk. Dzięki właściwościom nawilżającym i natłuszczającym, uelastycznia skórę, a nawet wygładza niewielkie zmarszczki. Świetnie nadaje się również do popularnego obecnie zabiegu olejowania włosów. Dlatego warto jest mieć w swojej łazience wysokiej jakości oliwę z oliwek i dodawać kilka kropel do maseczek i kremów. Już niewielka jej ilość przyniesie ulgę spierzchniętej skórze.